حوادث کوهنوردی در سالی که گذشت

نوشته شده توسط : طیبه طاهری | تاریخ ارسال مطلب : .

کریستف ویلچی می گوید: " معتقد بوده و هستم هیچ کس به کوه نمی رود که بمیرد. همه اعتقاد کامل دارند که زنده باز خواهند گشت.  بیشتر مرگ ها در کوه ناشی از اشتباهات انسانی است. معتقدم كه اگر اتفاقی می‌افتد ما بايد آن را به همه نشان دهيم (علت را برايشان بازگو و تحليل كنيم). كوهنوردی سرشار از احساسات و هيجانات است. در كوهستان هنگامی كه يك همنورد را از دست می دهيد از نظر احساسات لطمه زيادی می خوريد.  ولی مجبوريد بپذيريد آن فرد كه خاطرات زيادی را با او داشته ايد برای هميشه رفته. شايد به عنوان يك همراه احساس مسئوليت زيادی نكنيد، چون او با مسئوليت خود به اين سفر آمده و خطرات را قبول كرده است. ولی وقتی از گروهی كه شما سرپرستش هستيد كسی از بين می‌رود، شايد از نظر احساسی در آن حد فشار نباشد ولی بار مسئوليت آن بسيار سنگين و ناتوان كننده است و شما بايد در مقابل مرگ آن فرد پاسخگو باشيد. حداقل به خودتان...! شما دائما با خود در جدال هستيد كه :

  • كجا اشتباه كرديد؟
  • چرا متوجه شرايط بد نشديد؟
  • چرا آن فرد را برای صعود انتخاب كرديد؟
  • كجای برنامه ريزيتان اشتباه بود؟
  • و سوالات فراوانی كه برايتان مطرح می شود و رهايتان نمی‌كند.

فشار زيادی بعد از حادثه برودپيك 2013 (و مرگ ماچی بربکا و توماژ کوالسکی) تحمل كردم و موهای من سپيد شد. اينكه نتوانستم برای آن دو نفر كاری انجام دهم به شدت مرا آزار می دهد...! "

 

وقوع حادثه در ورزش کوهنوردی تقریبا اجتناب ناپذیر است. به جرات می توان گفت شاید روزی نباشد که کام جامعه کوهنوردی از شنیدن اخبار ناگوار حوادث کوهنوردی تلخ نشود! از مسیرهای ساده و دم دستی مانند ارتفاعات شمال تهران گرفته تا هیمالیا!

در سالی که گذشت متاسفانه شاهد حوادث ناگواری در کوهنوردی و صعودهای ورزشی ایران بودیم. حوادثی که منجر به خسارت ها و صدمات جانی و مالی و جسمی و روحی متعددی شد.

از دست رفتن سرمایه هایی مانند اسطوره سنگنوردی ایران زنده یاد حسن جوادیان ، حادثه در مسیر صعود قله آرارات ، حادثه در جبهه جنوبی قله دماوند در اسفند ماه از جمله حوادثی بودند که خبرناگوار آنها در سال 1394 خاطر جامعه کوهنوردی ایران را مکدر کرد.

چرایی حوادث کوهنوردی

در اینکه کوهنوردی ورزشی توام با چالش و خطر و حادثه است هیچ شکی نیست . در سایر ورزش ها در صورت بروز حادثه دسترسی به امکانات درمانی به سهولت و سرعت امکان پذیر است. در یک مسابقه فوتبال یا والیبال یا رزمی شاهد حضور آمبولانس و کادر درمانی در کنار زمین مسابقه هستیم. این در حالی است که  در کوهنوردی حضور در ارتفاعات و عدم دسترسی به امکانات امدادی و درمانی و در نتیجه از دست رفتن فرصت های طلایی کمک رسانی و امداد از مهمترین چالش ها به شمار می رود. اما صاحب نظران معتقدند بیشتر مرگ ها و مصدومیت ها در کوهستان ناشی از خطاهای انسانی است.

 در آسیب شناسی حوادث کوهنوردی می توان به موارد متعددی اشاره کرد. مواردی که شاید طرح آنها تکرار مکررات باشد! اما برای کاهش این تلفات مدام باید آنها را گفت و گوشزد کرد:

  1. کم تجربگی و شرایط جسمی و روحی نامناسب : متاسفانه تعداد افرادی که باوجود عدم برخورداری از شرایط جسمی مناسب اقدام به اجرای برنامه های کوهنوردی می کنند کم نیست. مروری برحوادث کوهنوردی در سال گذشته این موضوع را به وضوح نشان می دهد. افرادی که با وجود بیماری های جدی ( مانند بیماری های قلبی ) به ارتفاعات رفته و دچار حادثه شده اند ، حوادث منجر به سقوط و فوت در دیواره ها ، مسیرهای سنگنوردی و دره ها مثال هایی از این دست هستند. در هر حال بدیهی است عدم رعایت اصول اولیه کوهنوردی چه در برنامه های گروهی و چه در برنامه های انفرادی باعث به وجود آمدن مصدومیت و خسارت های فراوان جانی و مالی می شود. حتی اگر این برنامه ، یک برنامه ساده باشد که در ارتفاع زیر 3000 متر اجرا می شود! خبرهایی از قبیل سقوط منجر به فوت فردی در مسیر پناهگاه شیرپلا از این دست هستند.حوادثی که نشان می دهند حتی در این ارتفاع هم احتمال مرگ وجود دارد.
  1. عدم توجه به هشدارها : یکی دیگر از عواملی که باعث به وجود آمدن حوادث کوهنوردی می شود عدم توجه به هشدارهاست. بارها و بارها به کوهنوردان توصیه شده که در ایامی از سال به دلیل نامساعد بودن شرایط آب و هوایی و یا تشدید بارش ها و احتمال اصابت صاعقه و یا سقوط بهمن از صعود به ارتفاعات بپرهیزند. اما متاسفانه کم نیستند افرادی که توجهی به این هشدارها نداشته و با اصرار به اجرای برنامه در این شرایط جان خود را به خطر می اندازند. روند افزایشی حوادث کوهنوردی در فصل سرد سال ( اواخر پاییز و اوایل زمستان) لزوم توجه به این هشدارها را بیش از پیش آشکار می سازد.
  2. عدم استفاده از تجهیزات مناسب: بارها و بارها به لزوم استفاده از پوشاک و تجهیزات مناسب علی الخصوص در صعودهای زمستانه تاکید شده است. اما متاسفانه شاهد حوادث بسیاری هستیم  که به علت استفاده از تجهیزات نامناسب و  عدم آشنایی استفاده از این تجهیزات رخ می دهند. کوهنوردی که بدون کلنگ و کرامپون اقدام به صعود زمستانه یک روزه دماوند می کند و در بازگشت دچار سقوط و حادثه جدی می شود ، شخصی که با پوشاک و کفش شهری اقدام به صعود زمستانه قله 4000 متری کهار می کند و متاسفانه در بازگشت جان خود را براثر سرمازدگی از دست می دهد ، همه و همه مثال هایی از حوادثی هستند که بر اثر بی توجهی به این موضوع به وجود آمده اند.
  3. فرود ناصحیح و عجولانه : اگر مروری بر حوادث کوهنوردی داشته باشیم خواهیم دید که بخش اعظم حوادث به وجود آمده در راه بازگشت بوده؛ برنامه ریزی نامناسب و  در نظر نگرفتن زمان کافی برای فرود ، خستگی و تخلیه انرژی در هنگام فرود ، عجله و بی دقتی در فرود ، عدم توجه به قانون ساعت چهارده و ... از مواردی هستند که می توان در این زمینه به آنها اشاره نمود.
  4. اقدام به صعود انفرادی : بارها و بارها این جمله تکرار شده است که هرگز تنها به کوه نروید!! اما متاسفانه هنوز هم تعداد افرادی که اقدام به صعودهای انفرادی می کنند کم نیستند . فاجعه زمانی اتفاق می افتد که این افراد بدون درجریان گذاشتن خانواده و دوستان و آشنایان ( و اطلاع دادن زمان و مکان و جزئیات برنامه به آنها)   اقدام به صعود انفرادی می کنند و اینجاست که اگر حادثه ای رخ دهد کار تیم های امدادی بسیار دشوار می شود.
  5. ضعف سرپرستی : نقش سرپرست در سلامتی و حفظ جان اعضای گروه موضوعی واضح و مبرهن است. یک تصمیم اشتباه از طرف سرپرست می تواند جان افراد زیادی را به مخاطره انداخته و حادثه آفرین شود.
  6. نداشتن شناخت کافی از مسیر صعود: گزارش های دریافتی متعددی از مفقودشدن کوهنوردان و طبیعت گردان در مناطق مختلف کشور گویای این موضوع است که متاسفانه تعداد زیادی از افراد بدون شناخت دقیق از مسیر اقدام به پیمایش و صعود آن می کنند.عدم آموزش کافی در زمینه اصول ناوبری، جهت یابی و عدم استفاده از تجهیزات ناوبری مانند جی پی اس نیز مزید بر علت شده و احتمال بروز حادثه را افزایش می دهد.
  7. غرور بیجا و درک نادرست از میزان توانایی های خود : متاسفانه کوهنوردی احساسی و هیجانی ، اصرار به صعود قله به هر قیمت ممکن از آفت های کوهنوردی ایرانی است.
  8. دست کم گرفتن مسیر و یا قله : شاید بروز حادثه در ارتفاعات پایین و مسیرهایی که چندان دور از شهر نیستند تعجب آور به نظر برسد اما مرور حوادث کوهنوردی نشان می دهد بخش عمده ای از حوادث ناگوار در همین ارتفاعات رخ داده است : محل هایی مانند ارتفاعات شمال تهران از جمله پناهگاه شیرپلا و مسیر قله توچال یا کلکچال ، کوه صفه اصفهان و ... از این دست هستند. بروز این حوادث و تکرار هر هفته ای آنها این نکته را خاطر نشان می کند که : هیچ کوهی را نباید دست کم گرفت، حتی اگر این کوه قله ای دم دستی مانند قله توچال باشد!
  9. ضعف امکانات امداد و نجات در ایران :  همان طور که می دانیم در حوادث کوهنوردی به سه طریق می توان به فرد حادثه دیده امداد رسانی کرد:
  • خودنجاتی :  در این روش خود کوهنورد بااستفاده از تکنیک های نجات اقدام به خارج کردن خود از شرایط بحرانی می کند .بدیهی است امکان استفاده از این روش بستگی به شدت حادثه پیش آمده و همچنین مهارت کوهنورد و آموزش هایی که وی دیده است دارد.
  • نجات توسط تیم ها ی حاضر در محل حادثه و افراد بومی :  نمونه ای از این نوع امداد در حادثه جبهه جنوبی دماوند در اسفند ماه سال گذشته بود که فرد حادثه دیده در اقدامی انسان دوستانه و شایسته تقدیر توسط تعدادی از کوهنوردان حاضر در منطقه از مرگ حتمی نجات یافت.
  • نجات سازمان یافته :  که توسط سازمان های امدادی مانند سازمان امداد و نجات هلال احمر و سازمان آتش نشانی انجام می شود.

همواره بر این نکته تاکید شده است که افرادی که اقدام به شرکت در برنامه های کوهنوردی می کنند لازم است آموزش های اولیه ( دوره هایی مانند پزشکی کوهستان و کمک های اولیه ) را بگذرانند. مطرح شدن شعار "هر کوهنورد یک امدادگر" نیز موید این موضوع است . چرا که تجربه ثابت کرده است با توجه به ضعف امکانات امداد و نجات در ایران و بودجه محدود آن و همچنین شرایط خاص در برنامه های کوهنوردی (نظیر فاصله بسیار زیاد محل حادثه تا پایگاه های امدادی) امداد غیر سازمان یافته (توسط خود فرد و دیگر کوهنوردان و بومیان) نیز اهمیت بسیار زیادی دارد که نباید از آن غافل شد.

البته در این میان بی انصافی است اگر از تلاش های شبانه روزی پرسنل سازمانهای امدادی کشور (مانند هلال احمر و آتش نشانی) یادی نکنیم.تلاش هایی که با وجود همین امکانات محدود بسیار قابل تقدیر و ستودنی است.

 

11. لزوم کاربردی کردن آموزش های کوهنوردی :  موضوع بسیار مهمی که در انتها لازم است به آن اشاره کنیم لزوم کاربردی کردن آموزش های کوهنوردی در کشور است. متاسفانه بعضا مشاهده شده که افراد صرفا به شرکت در دوره ها و اخذ مدرک اکتفا می کنند در حالی که در عمل در پایان دوره فاقد مهارت های لازم برای اجرای برنامه های فنی و سنگین هستند. به عنوان مثال در دوره های کارآموزی یخ و برف نحوه ترمز گرفتن با کلنگ برروی شیب های برفی آموزش داده می شود اما ممکن است فرد آموزش دیده به دلیل تمرین ناکافی و در شرایط واقعی قادر به ترمز گرفتن و نجات جان خود نباشد و اینجاست که حادثه ای ناگوار به وقوع می پیوندد. جهت جلوگیری از بروز چنین حوادثی از نهادهای مسئول در حوزه آموزش کوهنوردی و صعودهای ورزشی انتظار می رود با اعمال سخت گیری های بیشتر در برگزاری دوره ها و کاربردی کردن دوره ها و همچنین توجه کافی به برگزاری هر چه با کیفیت تر آنها به تحقق این مهم اهتمام ورزند.

نوشتار پیش رو مروری بر حوادث کوهنوردی در سال 1394 دارد. توجه کافی به این حوادث و علل به وجود آورنده آن ها و تجزیه و تحیلیل و آسیب شناسی درست  می تواند در کاهش حوادث در آینده نقش بسزایی داشته باشد. امید آنکه یادآوری و طرح این حوادث باعث درس آموزی و مانع تکرار خطاها و حوادث تلخ مشابه شود.

  

فروردین 1394

محل وقوع حادثه

عنوان خبر

صدمات و تلفات

لینک خبر

استان زنجان- شهرستان خرمدره

نجات جان سه طبیعت گرد گرفتار در

ارتفاعات کوه سندان روستای چرگر

 

لینک خبر

استان گیلان- ارتفاعات گالیکش

نجات جان چهارکوهنورد در گالیکش

 

لینک خبر

استان فارس

سقوط  از ارتفاعات باباکوهی

 

لینک خبر

استان مرکزی-شارند -ارتفاعات شهباز

نجات دو کوهنورد در ارتفاعات شهباز شازند

 

لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه دربند-آبشار سوتک

کشته شدن یک دره نورد در آبشار سوتک دربند

فوت یک نفر

لینک خبر

اردیبهشت 1394

محل وقوع حادثه

 عنوان خبر

 صدمات و تلفات

 لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- مسیر صعود قله توچال

پیدا شدن پیکر کوهنورد مفقود شده در

 دی ماه 1393  در ارتفاعات توچال

فوت یک نفر

لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه دربند

 کشته شدن یک نفر بر اثر سقوط در ارتفاعات شیرپلا

فوت یک نفر

لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه کلکچال

حادثه  سقوط در مسیر کلکچال

 

لینک خبر

 کرمانشاه - منطقه چشمه سهراب

سقوط منجر به فوت حسن جوادیان سنگنورد مشهور کرمانشاه

فوت یک نفر

لینک خبر

 ارتفاعات کرکس

ناپدید شدن یک کوه نورد تهرانی در ارتفاعات کرکس

 

لینک خبر

 

خرداد 1394

محل وقوع حادثه

 عنوان خبر

 صدمات و تلفات

 لینک خبر

استان گیلان - ارتفاعات تالش

 مرگ کوهنورد آستارایی حین صعود

 ارتفاعات تالش بر اثر ایست قلبی

فوت یک نفر

لینک خبر

تیر 1394

محل وقوع حادثه

 عنوان خبر

 صدمات و تلفات

 لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه  بند یخچال

پیدا شدن جسد در منطقه بند یخچال

فوت یک نفر

لینک خبر

 

مرداد 1394

محل وقوع حادثه

 عنوان خبر

 صدمات و تلفات

 لینک خبر

استان فارس - تنگه رغز

حادثه منجر به مصدومیت برای کوهنورد قمی در تنگه رغز

مصدومیت یک نفر

لینک خبر

استان گیلان - دره چاکرود

حادثه منجر به فوت  در یکی از حوضچه های دره اصلی چاکرود

فوت یک نفر

لینک خبر

استان خراسان - منطقه اخلمد

سقوط و فوت یک نفر از کنار آبشار- منطقه اخلمد خراسان

فوت یک نفر

لینک خبر

 

 

شهریور 1394

محل وقوع حادثه

 عنوان خبر

 صدمات و تلفات

 لینک خبر

استان مازندران-  ارتفاعات کجور

مفقود شدن سه کوهنورد در ارتفاعات کجور

 

لینک خبر

 

مهر 1394

محل وقوع حادثه

 عنوان خبر

 صدمات و تلفات

 لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه فرحزاد

تعرض به کوه نورد زن فرانسوی در ارتفاعات فرحزاد

 

لینک خبر

استان اصفهان- ارتفاعات سیاه کوه

حادثه منجر به مصدومیت در ارتفاعات سیاه کوه استان اصفهان

 

لینک خبر

استان کرمانشاه -  ارتفاعات پراو

نجات کوهنورد جوان از ارتفاعات پراو کرمانشاه

 

لینک خبر

 

آبان 1394

محل وقوع حادثه

 عنوان خبر

 صدمات و تلفات

 لینک خبر

اصفهان - کوه صفه

مفقود شدن و مرگ  دو جوان در کوه صفه اصفهان

فوت دو نفر

لینک خبر

اصفهان - کوه صفه

سقوط و جان باختن یک کوهنورد در کوه صفه اصفهان

فوت یک نفر

لینک خبر

استان مازندران- جنگل‌های الیمستان

مفقود شدن 5 گردشگر تهرانی در جنگل‌های الیمستان آمل

 

لینک خبر

 

دی 1394

محل وقوع حادثه

 عنوان خبر

 صدمات و تلفات

 لینک خبر 

البرز-جاده چالوس-منطقه خور

سقوط بهمن در منطقه خور جاده چالوس و گرفتار شدن سه کوهنورد

 

لینک خبر

کرمانشاه

گرفتار شدن  4 کوهنورد کرمانشاهی در برف و کولاک

 

لینک خبر

قزوین

گرفتار شدن  12 کوهنورد و اسکی باز در برف و کولاک در قزوین

 

لینک خبر

کرمانشاه-ارتفاعات بیستون

سقوط یک نفردر حین پرواز با پاراگلایدر در  ارتفاعات بیستون

فوت یک نفر

لینک خبر

-

کاهش ۲۰۰۰ میلیاردی تومانی بودجه امداد و نجات

 

لینک خبر

 

 سقوط  و فوت  یک اسکی باز از پیست اسکی شازند استان مرکزی

فوت یک نفر

لینک خبر

قزوین

 مفقود شدن کوهنورد ۲۲ ساله قزوینی در ارتفاعات شمال قزوین

 

لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه گلابدره

حمله قلبی و فوت کوهنورد 50 ساله

فوت یک نفر

لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه اوسون

حمله قلبی کوهنورد 80 ساله

 

لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه دربند-شیرپلا

تروما و آسیب دیدگی از ناحیه مچ پا

 

لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه بند یخچال

گیر افتادن فردی در صخره ها

 

لینک خبر

 

فوت یک نفر در مسیر صعود قله کرکس

فوت یک نفر

لینک خبر

البرز-جاده چالوس-منطقه خور

«شکست نقاب برفی در آبشار خور

 آسیب  دیدگی سه نفر

لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه دارآباد

حادثه ریزش سنگ و آسیب دیدگی  یک کوهنورد

ضربدیدگی شدید و مولتیپل تروما و شکستگی دست، سر و پا

لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه کلکچال

حمله قلبی کوهنورد 55 ساله

 

لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه ولنجک

گیر افتادن دو جوان  17 و 22 ساله در دیواره های صخره ای منتهی به ایستگاه 4 توچال

 

لینک خبر

کرمان - ارتفاعات هزار

تاپدید شدن کوه‌نورد مشهدی در ارتفاعات هزار

 

لینک خبر

 

بهمن 1394

محل وقوع حادثه

 عنوان خبر

 صدمات و تلفات

 لینک خبر 

 البرز- پیست اسکی دیزین

 مصدومیت 37 نفر درپیست اسکی دیزین در یک روز

 مصدومیت 37 نفر

لینک خبر

سیستان و بلوجستان- ارتفاعات تفتان

گرفتار شدن چهار کوهنورد در ارتفاعات تفتان

 

لینک خبر

اردبیل- ارتفاعات سبلان

سقوط و گرفتار شدن کوهنورد زنجانی در برف و سرما در ارتفاعات سبلان

 

لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه دربند

حادثه سقوط منجر به مرگ در ارتفاعات شیرپلا

فوت یک نفر

لینک خبر

البرز- مسیر  صعود قله کهار

حادثه منجر به فوت در مسیر قله کهار

فوت یک نفر

لینک خبر

کشور ترکیه - مسیر صعود قله آرارات

حادثه برای بانوی کوهنورد تبریزی در مسیر قله آرارات

سرمازدگی - یخ زدگی و قطع انگشتان دست و پا

 

تهران- منطقه میکون - مدرسه یخ نوردی هملون 

حادثه سقوط یخ نورد در مدرسه یخنوردی میگون(هملون )

 شکستگی استخوان ران

لینک خبر

البرز-  ارتفاعات وسیه و دشته کرج

حادثه منجر به مرگ کوهنورد کرجی در  ارتفاعات وسیه و دشته کرج

 

لینک خبر

 مازندران- جبهه جنوبی قله دماوند

حادثه مرگ کوهنورد تهرانی در مسیر جنوبی دماوند

 

لینک خبر

 مازندران- جبهه جنوبی قله دماوند

حادثه گم شدن در مسیر جنوبی دماوند

فوت یک نفر

لینک خبر

ارتفاعات شمال تهران- منطقه کلکچال

نجات کوهنورد در ارتفاعات کلکچال

 

لینک خبر

 

اسفند 1394

محل وقوع حادثه

 عنوان خبر

 صدمات و تلفات

 لینک خبر 

 مازندران- جبهه جنوبی قله دماوند

حادثه سقوط در مسیر جبهه جنوبی دماوند

سقوط منجر به شکستی های چندگانه در نقاط مختلف ( جمجه - پاها و کمر)

لینک خبر

 لرستان- ارتفاعات اشترانکوه- منطقه کول جنو

حادثه کوهنوردی در منطقه "کول جنو"- اشترانکوه

سرمازدگی و هایپوترمی

لینک خبر

 

گرفتار شدن 15 گردشگر در ارتفاعات شهرستان کلات

 

لینک خبر

 کرمانشاه -ارتفاعات تاق بستان

سقوط یک کوهنورد از ارتفاعات تاق بستان

 

لینک خبر

 

 

 

منبع اخبار :

 کوه نامه و انجمن پزشکی کوهستان ایران

 تصویر از اینترنت

 

اضافه کردن نظر

کد امنیتی
تازه سازی

نظرات  

0 #2 مجید 1395-06-25 11:56
با سپاس
0 #1 طاهره افشاری 1395-02-27 12:18
درود و خداقوت خانم طاهری

خیلی زحمت کشیدن ....آذر ماه خوشبختانه حادثه ای ثبت نشده اما متاسفانه دی و بهمن ....