لشکر کشی به قله توچال به بهانه گرامی داشت «روز توچال»

نوشته شده توسط : طیبه طاهری | تاریخ ارسال مطلب : .

در روزهای اخیر شاهد انتشار خبرهایی در رابطه با گرامی داشت «روز توچال» در فضای مجازی بودیم. ظاهرا داستان از این قرار است که در اقدامی خودجوش و ابتکاری آخرین جمعه فصل تابستان ( که امسال مصادف با جمعه 26 شهریور بود) برای دومین سال متوالی  توسط جمعی از کوهنوردان تهرانی ( که در اصطلاح کوهنوردان به آنها « خطی های توچال» گفته می شود) به نام  «روز توچال» نامگذاری شده و از طریق فراخوانی که در شبکه های مجازی منتشر شد از کوهنوردان دعوت شده بود برای گرامی داشت این روز به قله توچال لشکر کشی کنند!

انتشار این فراخوان بازخوردهای مختلفی را در فضای مجازی در پی داشت . موافقان و مخالفان دلایل مختلفی را برای حضور یا عدم حضور در چنین مراسمی مطرح کردند. تعدادی از نوشتارهای منتشر شده در این رابطه ( و همچنین در رابطه با اقدامات مشابه مانند طناب کشی مسیر جانپناه امیری تا  قله توچال) را می توانید در لینک های ذیل ببینید:

بالاخره 26 شهریور فرا رسید و طبق اعلام قبلی جمع کثیری از کوهنوردان تهرانی و غیر تهرانی بر روی قله توچال گرد هم آمدند.

تصویر از : وبلاگ رقص برف

یکی از سازمان دهندگان مراسم در گزارشی که بر روی کانال تلگرامی خود ( کانال هر کوهنورد یک امدادگر) منتشر کرد به ورود 7000 نفری کوهنوردان به منطقه دربند اشاره می کند! در این گزارش ذکر شده که به علت باد شدیدی که سرعت آن بالغ بر 70 کیلومتر در ساعت بوده است تعداد زیادی از افرادی که یه قصد شرکت در مراسم به منطقه عزیمت کرده بودند از صعود قله منصرف شده و  تصمیم به بازگشت می گیرند. این افراد در مراسم جشن دیگری که در ایستگاه پنجم تله کابین توچال تدارک دیده شده بوده حضور پیدا می کنند. ظاهرا این حضور پرتعداد به کوهنوردان تهرانی محدود نبوده است. در این گزارش  به حضور تیم هایی از شهرستان های اصفهان ، تبریز ، مشهد و ... نیز اشاره شده و از حضور آنها در این لشکر کشی همه جانبه قدر دانی شده است ! و در آخر هم اشاره شده که با برگزاری این مراسم نه اکو سیستمی به هم ریخت ، نه محیط زیستی تکان خورد و نه اتفاقی افتاد !!!!!!!!

 

نکته بسیار جالبی که در این مراسم مشاهده شد حضور یکی از مسئولین بلند پایه هیئت کوهنوردی استان تهران در این مراسم بود که پس از برگزاری مراسم در سایت هیئت کوهنوردی استان تهران نیز انعکاس داده شد.

 متن کامل گزارش هیئت کوهنوردی استان تهران را اینجا ببینید : تهرانی ها برقراز توچال (وبسایت هیئت کوهنوردی استان تهران)

در فیلم هایی که از این لشکر کشی در فضای مجازی منتشر شده صحنه های تاسف برانگیزی مشاهده می شود که دل هر کوهنوردی را به درد می آورد :

صحنه هایی مانند بالا رفتن افراد ار سقف جانپناه اردلان ( به بهانه ریسه کشی و تزئین جانپناه!) ، حضور موتور سیکلت سواران بر روی قله ، و البته حرکات نمایشی و عکس هایی که در آنها ادعا شده برگزار کنندگان پس از اتمام مراسم به پاکسازی منطقه پرداخته اند!

اندکی پس از انتشار گزارش ها و تصاویر مراسم در فضای مجازی ،کارگروه محیط زیست فدراسیون کوهنوردی با انتشار بیانیه ای در کانال تلگرام خود این حرکت را محکوم کرده و آن را اقدامی « غیر کارشناسی ، غیر اخلاقی و احساسی » خواند. این کارگروه این روز (روز توچال) را نقطه ای تاریک در محیط زیست کوهنوردی ایران دانست و از مسئولین هیئت کوهنوردی استان تهران خواست در رابطه با حضور خود در این مراسم پاسخگو باشند.

احساس مسئولیت  و اعلام موضع صریح کارگروه محیط زیست فدراسیون کوهنوردی در قبال این رویداد بسیار ستودنی است. اما ای کاش این کارگروه نیم نگاهی نیز به مقوله « صعودهای سراسری »  داشت. صعودهای پر تعداد و پر شماری که  هر ساله توسط فدراسیون در نقاط مختلف کشور  برگزار می شود  و فراخوان برای آنها داده می شود.

هرچند ممکن است هدف دست اندرکاران این گونه صعودها کمک به ورزش کوهنوردی باشد اما آنچه که از نتایج این گونه صعودها دیده می شود دقیقا برعکس اهداف آن است. صعودهایی که در حقیقت یک نوع لشکرکشی و هجوم به طبیعت محسوب می شود و نتیجه ای جز تخریب اکوسیستم منطقه ندارد.

 

 

 

در اینکه قله توچال به عنوان یکی از نزدیک ترین قله ها به شهر تهران و یکی از محبوبترین و پرتردد قله های کشور مطرح می  باشد هیچ شکی نیست. قله ای که همین نزدیکی و سهل الوصول بودن و به عبارتی « دم دستی بودن» آن  همه ساله باعث  بروز حوادث کوهنوردی متعددی به خصوص در فصول سرد سال می شود.  قله ای که به نوعی به نماد شهر تهران (لااقل برای ما کوهنوردان) تبدیل شده است. همه ما تهرانی ها خاطرات زیادی  با قله توچال داریم. قله ای که شاید بتوان آن را در ردیف پرصعودترین قله های کشور برشمرد.

گر چه نامگذاری آخرین جمعه فصل تابستان به نام روز توچال اقدامی خودجوش است که توسط تعدادی از کوهنوردان تهرانی انجام شده و هیچ گونه رسمیتی ندارد ، اما چنانچه این عمل منجر به توجه بیشتر به این قله و مشکلات آن شود اقدامی پسندیده است.

اما در این میان اساسی ترین سوالاتی که در ذهن علاقمندان به محیط زیست و توچال مطرح می شود این است :

  1. در شرایطی که توچال و طبیعت آن با مشکلات متعددی دست و پنجه نرم می کند برگزاری چنین دورهمی هایی چه دستاوردهایی می تواند برای آن داشته باشد؟ حتی اگر اثرات مخرب این لشکر کشی بر محیط زیست و طبیعت منطقه را نادیده بگیریم آیا اساسا حضور چند صد نفری کوهنوردان بر روی قله و صرف کیک و گرفتن عکس یادگاری با بنر روز توچال دردی از دردهای آن را دوا می کند؟؟

انباشت زباله ، آلودگی آب ، هوا و خاک ، ساخت و سازهای بی رویه در دامنه ها، تخریب پوشش گیاهی و فرسایش خاک بر اثر صعودهای بی رویه ،آلودگی های ناشی از تولید زباله و فاضلاب توسط قهوه خانه ها و رستوران ها ، انواع آلودگی های صوتی و تصویری ، کمبود نیروهای امدادی ( علی الخصوص در پایگاه شیرپلا) ، کمبود امکانات و تجهیزات امدادی ، تخریب پوشش گیاهی و چیدن بی رویه گیاهان ( علی الخصوص در فصل بهار) ، حضور جمعیت بالاتر از «ظرفیت برد یا همان حد تحمل زیستگاه » در منطقه و فرسوده  شدن زمین که به مدد فعالیت تاسیسات تفریحی مانند تله کابین امکانپذیر شده است ، جاده کشی و احداث بی رویه تاسیسات تفریحی مانند تله کابین و سورتمه توسط سازمانهای دولتی و غیر دولتی ، فرسودگی پناهگاه ها و جانپناه ها ( به عنوان مثال جانپناه اسپیدکمر که قدیمی ترین جانپناه ایران می باشد در حال حاضر وضعیت بسیار نامناسبی دارد) ، آمار بالای حوادث کوهستان که شاید یکی از عوامل آن اقدامات غیر کارشناسانه ای مانند طناب کشی مسیر باشد که با القای حس امنیت کاذب افراد مبتدی را به صعود قله ترغیب می کند و ...

اینها تنها گوشه ای از مشکلاتی هستند که توچال با آنها دست و پنجه نرم می کند....

برگزار کنندگان این مراسم باید به این سوال پاسخ گو باشند که اساسا هدف از برگزاری چنین مراسمی چه بوده است ؟این مراسم چه نتایج و دستاوردهایی را برای توچال به همراه داشته است؟ این لشکر کشی همه جانبه جز دامن زدن به مشکلاتی که به آنها اشاره شد چه رهاورد دیگری داشته است؟

2.اگر قرار باشد برای هریک از  قلل شاخص کشور یک روز تعریف شود و  دوستداران این قله به بهانه بزرگداشت این روز به آن لشکر کشی کنند  آیا دیگر چیزی از طبیعت کوهستانی کشور باقی خواهد ماند؟

تصور کنید مشابه اتفاقی که در تهران افتاده در دیگر شهرهای کشور نیز رخ دهد:  اگر قرار باشد کوهنوردان در همدان برای بزرگداشت الوند ، در اردبیل برای بزرگداشت سبلان ، در مازندران برای علم کوه ، در خراسان برای بینالود ، در آذربایجان برای سهند ، در لرستان برای سنبران و ... مراسم برگزار کرده و به آنها لشکر کشی کنند چه بر سر طبیعت کوهستانی کشور خواهد آمد؟؟

و اما چند پیشنهاد

  1. چند سالی است درهفته های نخست مهر ماه روزهایی با نام « روز غارهای پاک » و « روز دره های پاک »  نامگذاری شده است. در این روزها غارنوردان و دره نوردان کشور در اقدامی خود جوش و داوطلبانه به پاکسازی غارها و دره های کشور می پردازند. به جای برگزاری مراسمی که هفته پیش در ارتفاعات توچال برگزار شد می توان اقدام مشابهی را سازماندهی کرد تا کوهنوردان در این روز با خضور در ارتفاعات به پاکسازی مسیرهای منتهی به قله توچال بپردازند. بدیهی است چنین اقدامی بسیار سازنده تر از «صرف کیک و گرفتن عکس یادگاری با بنر روز توچال» خواهد بود!
  2. به جای برگزاری مراسم بر روی قله می توان مراسم مشابهی را در ارتفاعات پایین تر ( مثلا ایستگاه یک یا دو تله کابین ) برگزار کرد. مشابه مراسمی که هر ساله در تیرماه به مناسبت «روز ملی دماوند» برگزار می شود و در آن طبیعت گردان و کوهنوردان  به جای صعود قله دماوند در شهر رینه در پای قله دماوند گرد هم می آیند.

چنین اقدامی حداقل دو مزیت خواهد داشت :

اول اینکه با توجه به عدم حضور پر تعداد افراد بر روی قله و پاکوب های منتهی به آن از تخریب اکو سیستم منطقه جلو گیری به عمل خواهد آمد.

دوم اینکه با توجه به حضور مردم عادی و افراد غیر کوهنورد در ارتفاعات پایین تر توجه این افراد به سمت قله توچال و مشکلات آن جلب خواهد شد و با بهره گیری از این فرصت می توان آموزش های زیست محیطی و ... را به این افراد ارائه کرد.

 

سخن آخر اینکه :

 برای ما تهرانی ها توچال فقط یک قله ساده نیست ، بلکه دنیایی از خاطره است. بیاییم با پرهیز از اقدامات ناآگاهانه و احساسی موجبات تخریب بیشتر طبیعت آن فراهم نکنیم.....

 

اضافه کردن نظر

کد امنیتی
تازه سازی

نظرات  

0 #3 نسیم 1395-07-15 09:47
سلام از نویسنده محترم بابت نکاتی که ذکر کردند تشکر میکنم ، خوبه هرکاری رو به دقت و فکر و رعایت همه جوانب انجام بدهیم . ;-)
+1 #2 میثم رودکی 1395-07-03 22:59
محیط زیست ایران به نوعی نزد ما به امانت گذاشته شده است باید آن را زیبا و سالم نگه داریم تا نزد نسل های بعدی نام نیکی از خود به یادگار بگذرایم. کوه هایی مثل توچال و دماوند هم جزئی از همین محیط زیست بی نظیر ایران هستند پس در حفظ و نگهداری آنها بایستی کوشا باشیم. کلمه هجوم به توچال دور از واقعیت نیست. اگر می گویم هجوم بی سابقه به توچال! سخنی به گزاف نگفته ام. چرا که کلمه هجوم برای حرکت روز 26 شهریور بیشتر از صعود نمود داشت.
به امید روزی که همه اقشار جامعه پاسدار محیط زیست و کوهستان باشند و به بهانه های گوناگون آنرا از بین نبرند.
+1 #1 عباس محمدی 1395-07-03 10:48
سپاسگزارم که چنین یادداشت ارزشمند و بجایی را منتشر کرده اید. پیشنهاد می کنم برنامه ای برای گفتگو (یا مناظره) با دست اندر کاران «روز توچال» ترتیب دهید.