عده بسیاری با ساخت جان پناه و پناهگاه در ارتفاعات کوهستانی مخالف هستند اما گاهی این اماکن به تاریخ کوه نوردی کشور گره می خورند و نادیده گرفتن و یا تخریب آنها مورد تایید مردم قرار نمی گیرد. با حمایت هیئت کوه نوردی و صعودهای ورزشی استان البرز، کارگروه امور پناهگاهها ، جان پناه مخروبه کارگر در قله توچال بازسازی و به زودی به روی کوه نوردان گشوده خواهد شد.
این جان پناه تاریخی قصه درازی دارد ، ساخت آن را به سیاسی های قبل از انقلاب نسبت می دهند و حفظ آن را نیز به عده ای خاص ، اما چنین نیست ، دو تن از سازندگان اصلی این جان پناه لفظ سیاسی را در مورد آن نمی پذیرند.
در سال 1344 سازمان کوه نوردی سندیکای کارگران فلز کار ومکانیک با روی هم چیدن تکه سنگ هایی که از دور و بر قله گرد آوری شد و مصرف اندکی ملات آن را ساختند ، سازندگان اصلی این جان پناه کوچک، اسکندر صادقی نژاد ، جلیل انفرادی ، ناصر گارسچی ، محمد ولایتی و محسن عبدلی بودند. دو نفر اول در درگیری های پیش از انتقال کشته شدند و نفر سوم در انقلاب سال 57 به شهادت رسید ، نفر چهارم ساکن کرج است با اندکی کسالت و نفر پنجم نیز نیازی به معرفی ندارد ، رئیس وقت هیات کوه نوردی و صعودهای ورزشی استان تهران قبل از جناب کاشفی و رییس فعلی هیات کوه نوردی کارگری استان تهران ، برای هر دو این عزیزان آرزوی سلامتی داریم.
این جان پناه نخستین جان پناه سنگی بنا شده در کوه های البرز و جاده ناصرالدین شاهی است ، راه شوسه کالسکه رویی که در امتداد قله توچال قرار دارد. وسعت آن 10 متر مربع است و ساخت آن زمانی صورت گرفته که تله کابین یا تجهیزات مشابه برای انتقال مصالح وجود نداشنه ، این جان پناه فاقد مالک خصوصی است و با جلب رضایت اهالی روستای لشکرک که بزرگترین آبادی نزدیک قله توچال بوده و جزو مراتع آنها بوده ، ساخته شده . در 26 آذر سال 1380 این جان پناه و مسیر تاریخی جاده تهران به شمال یا همان جاده ناصرالدین شاهی به شماره 3808 در زمره آثار ملی جای گرفتند اما هرگز اقدامی برای ساماندهی این دو اثر تاریخی صورت نپذیرفته .
جان پناه کارگر یادمان همت خود انگیخته و مردمی کوه نوردی در پنجاه سال پیش بوده که برای نجات جان دوستداران کوه و کوه نوردی در شرایط باران ، بوران و کولاک برف ساخته شده و عامل نجات جان بسیاری از کوه نوردان بوده.
بعد از ساخت جان پناه فلزی اردلان در سال 1348 توسط فدراسیون کوه نوردی و صعودهای ورزشی ، در دهه 60 یک جان پناه فلزی دیگر نیز توسط این فدراسیون در کنار آن ساخته شد اما در سال 89 آن را جمع کردند تا پناهگاهی دو طبقه بسازند .چون قرار بود جان پناه کارگر تخریب شود عده قابل توجهی از کوه نوردان همچنین مدیریت مجله کوه و انجمن کوه نوردان با تجمع روی قله و انتشار بیانیه و ارسال نامه به شهرداری اعلام کردند که این جان پناه جزو یادمان کوه نوردی کشور است و نباید خراب شود . در پی این حرکت مردمی ساخت پناهگاه دو طبقه نیز متوقف شد.
اینکه به جای هیات استان تهران و یا بطور کلی مرجعی از استان تهران ، استان البرز در مرمت و بازسازی این جان پناه پیش قدم شده گله ای است که باید از استان تهرانی ها شود اما در هر صورت برای بازسازی این جان پناه تاریخی از آنها سپاسگزاریم بخصوص از دوست گرامی و مسئول کارگروه پناه گاههای البرز جناب آقای کامبیز بختیاری.
منبع برخی از قسمتهای این نوشته : تاریخ کوه نوردی ایران ، گردآوری داود محمدی فر
