![]()
اگر به او زنگ بزني . بپرسي اين جمعه برنامه داري؟محال است به تو نه بگويد!
21 سال است كه خودش مي گويد هر روز ساعت 5 صبح بيدار مي شود؛ جمعه و شنبه ندارد، اتفاقا روزهاي جمعه پركارتر است. از قبل قرار مصاحبه را گذاشته ام به دليل نبودنم در كرمانشاه فقط يك گزينه را براي مصاحبه با او سر راهش مي گذارم فردا صبح!هر چند كه اول امتناع مي ورزد و مرا به دوستان ديگر پاس مي دهد، اما سماجت خبرنگاريم اجازه نمي دهد كه نپذيرفتنش را بپذيرم.سعي مي كنم سروقت با وحيد برادرم در محل كارش حاضر شويم البته كارش هم با ورزش عجين شده!به دفترش مي آييم با آن صورت آفتاب سوخته و دستان زحمتكش به استقبالمان مي آيد و البته لباس كاملا اسپرت در محيط اداري!
تابستان 85 براي اولين بار لذت سنگ نوردي و رفتن به ديواره را با آقا «مرتضي» شروع كردم و امروز از او مي خواهم از سنگ نوردي برايم بگويد! از روزهاي خوب و بد، تلخ و شیرین سنکنوردی اش
«مرتضي زارع» هستم و از سال 72 كه 26 سالم بود وارد دنياي كوهنوردي و سنگ نوردي شدم!
کوه نامه: آقاي زارع چرا سنگ نوردي؟
- يك مربي داشتم به اسم «محسن هدايت»آقاي هدايت به واسطه يكي از دوستانش وارد ورزش كوهنوردي شد و من هم بلافاصله به همراهش وارد دنياي كوهنوردي شدم و متوجه شدم اين همان ورزشي است كه هميشه به دنبالش بوده ام البته از همان ابتدا قله مرا جذب نكرد و عاشق سنگنوردي شدم.در طي اين ساليان ورزشهاي زيادي را تجربه كرده ام و به واسطه شغلم با ورزشكارهاي زيادي در ارتباط بودم اما هيچ ورزشي براي من سنگ نوردي نمي شود.
کوه نامه: فكر مي كنيد مرتضي زارع امروز با مرتضي زارع سال 72 چه تفاوتی کرده است؟
-در اين مسير تجربيات زيادي را كسب كردم و نگاهم قطعا از روز قبل متفاوت تر شده؛ در طول 21 سال فقط دنبال يادگيري بودم و سعي كردم كه به دنبال برطرف كردن ضعف هايم باشم و دوستان تازه واردی كه به جمع ما اضافه مي شوند هيچ وقت نخواستم به چشم كارآموز به ایشان نگاه كنم بلکه تلاش کردم از آن ها هم بیاموزم.
کوه نامه: بیشترین گشایش مسیر را کجا داشتید؟
-به واسطه گرفتاري هاي شغلي و وضعيت خانوادگي نتوانستم خيلي از شهر و استان خارج شو؛ عمده تمركز فعاليت هايم در خود استان بوده؛ در طاقبستان(سرتاق-دواشكفت)، بيستون ،هرسين، جاده سنقر-البته در پل خواب ، علم كوه و بند يخچال هم فعاليت هايي داشته ام اما خب خيلي جزيي بوده و عمده تمركزم در استان بوده است.
![]()
کوه نامه: فكر مي كنيد سنگها و ديواره هاي كرمانشاه چه تفاوتي با علم كوه و پل خواب دارد؟
-جداي از تعصبي كه به استان دارم،اما نظر شخصي ام را مي گويم؛ احساس مي كنم كه سنگهاي آهكي ما با سنگ نوردان كرمانشاهي ارتباط خاصي دارند و با آنها حرف مي زنن! اما خب اين دليل منطقي نيست هر سنگ نوردي در تمام مناطق سنگنوردي مي كند و همه نوع مسيري را صعود مي كند.
کوه نامه: از تعداد مسيرهايي كه تا حالا گشايش کرده مي پرسیم اول از همه مي گويد:
-بگذاريد اول از همه چيز بگويم در تمام مسيرها و در سخت ترين قسمت ها آقاي «محسن هدايت» مربي ام نفر اول بوده.
کوه نامه: مي پرسیم آقا مرتضي، آقاي محسن هدايت يا به قول خودتان دايي محسن دايي واقعيتان است؟
-بله دايي بنده هستند و تاكنون با ايشان توانسته ايم با هم 55 گشايش داشته باشيم كه از اين تعداد 11 مسير بلند و 44 مسير كوتاه كه 20 تاي مسيرهاي كوتاه داراي درجه پايين و براي افراد مبتدي بوده.
کوه نامه: آقا مرتضي سخت ترين مسيرهایي كه تا حالا صعود كرديد چه درجه ای داشته و کدام مسیرها؟
-مسير «ماشااله» در دو اشكفت كه درجه آن B 12/5 است البته در كنار آقاي حسن هدايت، وقتي كه وارد سنگنوردي شديم با آقاي غلامرضا عميقي آشنا شديم كه حق زيادي به گردن ما دارند و چيزهاي زيادي را از ايشان ياد گرفتيم البته ايشان الان ساكن تهران هستند.
کوه نامه: با توجه به اينكه در اين چند سال با خيلي از سنگنوردان در ارتباط بودید سنگنورد هاي كرمانشاه با استانهاي ديگر چه تفاوتي دارد؟
-اين سوال را در چند بعد مي توان پاسخ داد.يك سري مشكلات سخت افزاري مثل مكانهاي تمرين و از جمله اعتبار مسابقات استانی از جمله مشكلاتي است كه گريبانگير همه ي استانهاست.
اما سنگنوردان كرمانشاهي با تمام قابليت هايي كه دارند در محروم ترين شرايط سنگنوردي مي كنند.
در واقع مشكل اساسي كه جامعه سنگنوردي كرمانشاه دارد اين است كه هنوز سنگ نوردان و جامعه كوهنوردي استان نتوانسته از قالب سنتي خارج شود؛ حتي اگر از نظر تكنيك صعود و تجهيزات به روز باشيم اما همه تفكراتمان سنتي است! خود من هم اولين نفر هستم كه بايد تفكرات سنتي را از ذهنم دور كنم؛ يعني نگاه ما به سنگ نوردي يك نگاه دهه ي شصتي است، سنگ نوردان استان علاوه بر مشكلات سخت افزاري بايد با اين تفكرات هم مبارزه كنند اين در حاليست كه اكثر استانها كه از دهه هفتاد پا به عرصه سنگنوردي در كشور گذاشته اند اما با برون رفت از نگاه سنتي الان در بالاترين جايگاه ها قرار دارند.
الان در كرمانشاه ما فقط سالن شهيد بهشتي را داريم كه يك ديواره 6*12 دارد و همان امكانات 15 سال پيش را داراست و خانم هاي سنگنورد هم فقط سالن كوثر را براي تمرين دارند كه دسترسي به آن براي بانوان هم مشكل است.با اينكه از لحاظ سخت افزاري پيشرفتي نداشته ايم اما سنگنوردان كرمانشاهي غالبا در تيم ملي حضور داشته اند و مي توان گفت هميشه سنگنوردان ما جز بهترين ها بوده اند.
![]()
کوه نامه: باز از آقاي زارع مي پرسیم كه به نظر او چگونه مي توان مشكلات را از جامعه سنگنوردي استان دور كرد؟
- خطابم به همه ي سنگنوردان استان به عنوان يك عضو از بين آنها اين است هميشه به دنبال رفع مشكلات از سوي مسئولان نباشند با توجه به اينكه بنده در دهه ي 80 در كميته صعود هاي ورزشي استان حضور داشته ام عملا كاري از دستم به عنوان يك مسئول بر نمي آمد.
ما سنگنوردان نبايد نگاهمان به دستان هيئت براي حمايت باشد،هرگاه خود سنگنوردان پا پيش گذاشتند توانسته اند كارهاي بزرگي انجام دهند و هرگاه به اميد هيات يا اداره ورزش نشسته اند حركتشان رو به جلو نبوده و مي توان گفت هميشه از خودشان مايه گذاشتند.
و هرچه اتفاق مثبت در سنگنوردي استان رخ داده منشا و موتور محرك، خود بچه ها بودند و هيچ وقت هيچ مسئولي نتوانسته منشا حركتي در سنگنوردي استان باشد.
کوه نامه: ظاهرا این عقیده هم وجود دارد كه سنگنوردان استان به دليل پتانسيل هاي طبيعي موجود بيشتر به ديواره رو آورده اند و اميدشان به همان آخر هفته هاييست كه با هم تمرين مي كنند. این طور است؟
-قطعا مي توانم گفت همين طور است ما به دليل امكانات طبيعي شايد جزو استانهاي اول كشور باشيم و سنگنوردان راحت تر از اينكه به سالن دسترسي داشته باشند به طبيعت دسترسي دارند اما خب اين شرايط براي كساني كه به قهرماني و مسابقات فكر مي كند شرايط خوبي نيست.
اما متاسفانه سنگنوردان كرمانشاهي واقعا كم توقع هستند و هيچ وقت شاهد گلايه آنها به دليل نبود امكانات نبوده ام!با اينكه دسترسي به امكانات سخت افزاري هست اما با همين امكانات اندك آقاي مسعود ياوري و امير حمزه پور شفيع تمرين مي كنند و اعتراضي هم ندارند.
مي توان گفت سنگنوردان كرمانشاهي كم توقع و پرتلاش هستند.
با مساعدت مسئولين يكي از اين ادارات ها يك فضاي تمريني براي بچه ها مهيا شده كه حداقل دغدغه مكان نداشته باشند اما مسعود ياوري و امير حمزه كه نگاه كشوري و جهاني به اين ورزش دارند نياز آنها را برآورده نخواهد ساخت.هر چند اين مكان هم براي اداره ذيربط هزينه دارد و مدام بايد گيره هاي آن و امكاناتش به روز شود اما به روزهاي پيش رو اميد داريم.
کوه نامه: از حس و حال موقع صعود را مي پرسیم و سختی های سنگ نوردی؟
- یک بار به يكي از دوستام گفتم كه 30 ساله جمعه ها ساعت 5 صبح بيدار مي شوم اما او جواب داد كه 30 ساله جمعه ها زودتر از ساعت 11 بيدار نمي شوم. البته برای این دست از افراد خيلي سخت است بشود از حس و حال سنگ نوردی گفت .
صفحه ي اول وبلاگم نوشته ام:ندايي از دل اين درياي سنگ مي خواندم بيا...
اين حس، اين ندا، مدام همراه من است براي ما كه آفتاب مي خوريم با كوله هاي سنگين از مسير سخت مي گذريم و از لحاظ جسماني تحت فشاریم
اما همه ي اين سختي ها وقتي پايين مي آييم و به ديواره نگاه مي اندازيم اصلا حسم قابل بيان نيست...
مكث مي كند...
تفاوتي كه سنگنوردي با ساير رشته هاي ورزشي دارد اينست كه در اين ورزش، سنگ ها حريف تو هستند و وقتي دستي به سنگ مي زني سنگ را حريف خود فرض ميكني سنگ! تنها حريف جدي براي شماست اما يك آموزش دهنده به شما هم هست.
شما هر پايي كه مي گذاري سنگ به شما مي گويد اينجا پاي ديگرت را بگذار يا پايت را اينجا نگذار اگر تمام اين نكات را رعايت كردي شما در آوردگاهي قرار گرفتي و با حريفت دست و پنجه نرم كرده اي که راه را به تو نشان داد. علاوه بر اينكه خيالت راحت است هيچ گونه حركت ناجوانمردانه اي با شما ندارد!
پروسه صعود كه تمام مي شود شما بعد از هر صعودي احساس مي كني چيز تازه اي ياد گرفته اي هيچ گاه صعودت تكراري نمي شود من گاهي حتي مسيري را 100 بار صعود كردم اما هر بار كه باز آن مسير را صعود كردم احساس مي كنم چيز جديدي را ياد گرفته ام.
کوه نامه: آقا مرتضي دقت كرديد دست هاي شما با دست هاي آدماي عادي چه تفاوتي دارد؟
- به دستانش نگاه مي كند مي خندند اتفاقا با كساني كه بار اول دست مي دهم مي پرسند فلاني كار ساختماني انجام مي دهي؟اما براي دوستانم كاملا عادي است.
![]()
کوه نامه: آقاي زارع از سنگنودهاي كرمانشاهي كار كدامشان را قبول داري؟
-جامعه سنگنوردي را تقسيم نمي كنم كه چه كسي سنگنورد خوبي است و چه کسی نه، من نگاهم اين است كه كدام سنگنورد در كرمانشاه الهام بخش است. به جرات مي گويم كه سنگ نوردان كرمانشاهي از سنگ نوردان و صعود كنندگان خوب كشور هستند.
از سنگ نوردان الهام بخش در استان آقاي «حسن جواديان« كه به قول معروف همين الان عطسه كند خيلي ها سرما مي خورند! هر وقت آقاي جواديان خوب سنگ نوردي كرده سنگ نوردي كرمانشاه حركت رو به جلو داشته و هر وقت سنگ نوردي نكرده سنگ نوردي كرمانشاه يك مقداري دچار ركود شده؛ حسن جواديان وجودش موتور محرك جامعه ي سنگنوردي استان است همين طور آقايان «مسعود ياوري و امير حمزه پورشفيع» با ورودشان به سالن يا صعودهاي طبيعي به این رشته رونق دادند و با نبودشان خيلي از بچه ها دچار افت شده اند.
مگر ما در ايران چند سنگنورد داريم كه الهام بخش و موتور محرك اطرافشان باشند؟
کوه نامه: از آقا مرتضي مي خواهم كه از روزهاي خوش و روزهاي تلخ صعود برايمان بگويد.
-صعود داشته باشم و آن روز برايم روز كسالت آوري باشد؟! شايد روزهاي سختي در صعود هم داشته ام اما به محض پايين آمدن تمام آن سختي ها برايم لذت بخش بوده اند.
اما بهترين لحظه ها برايم مسيري بوده كه شناسايي كرده ام و هيبت سنگها ما را به شدت تحت تاثير قرار داده اما وقتي وارد شديم اين هيبت مانند يك پدر مهربان ما را در آغوش خود قرار داده و وقتي مسير را صعود كرده ايم و از پايين به آن نگاه كرده ايم از آن لذت برده ايم.
حتي اگر مسير خيلي هم درجه اش بالا نباشد اما در شناسايي و كشف هر مسير يعني يك قدم به جلو و زيباتر از اين حس زماني است كه دوستان سنگ نورد ديگر بر روي مسير ما تلاش زده اند و از مسير تعريف كرده اند.
اما خاطرات تلخ خود سنگنوردي براي ما تلخ نبوده حوادث زيادي هم داشتيم در طول اين سالها هيچ مشكلي با سنگن وردي،سنگ نوردان و تجهيزات نداشته ايم. سخت ترين و تلخ ترين خاطرات،حاشيه هاي اين ورزش است بعضي از افراد و مسئولان اجرايي با برخي رفتارشان حوادث بدي را براي سنگنوردي استان رقم زده اند كه آسيب رساندن به سنگنوردي استان ختم آن است.!
کوه نامه: و از او مي خواهیم حرف آخر را بگويد:
او مي خواهد حرف پاياني را با سنگنورداني كرمانشاهي بزند
-از همه دوستان خواهش مي كنم كه از به روز شدن كوتاهي نكنند حالا چه در شناخت ابزار در علم سنگ نوردي،همين الان ما در سالن هاي استان مربي نداريم و برخي هم که مربي هستند علمشان به روز نيست.اگر نتوانيم به روز باشيم موفق نخواهيم شد و مطمئنا لطمه جبران ناپذيري به سنگنوردي كرمانشاه خواهيم زد.
هرچند من به سنگنوردان كرمانشاه ايمان دارم و مي دانم كه اگر بخواهند خيلي كارهاي مثبت انجام خواهد شد.
با تشکر از مرتضی زارع عزیز برای وقتی که اختصاص داد.
تهیه و تنظیم مصاحبه: ری را (زهرا) جلیلیان خبرنگارافتخاری کوه نامه
عکس ها: ری را و برداشت از فیس بوک مرتضی زارع
