یک دنیا تجهیزات برای یک صعود موفق

نوشته شده توسط : بهرام پورعلی بابا | تاریخ ارسال مطلب : .

بدون شک تا تجربه یک کوهنوردی ساده را نداشته باشید، به رمز و راز و پیچیدگی‌های این رشته ورزشی پی نخواهید برد

اگر برای انجام یک مسابقه فوتبال یک جفت کفش، یک لباس ورزشی و یک توپ کافی است، برای صعود از یک کوه، گاهی اوقات شاید تعداد تجهیزات مورد نیاز حتی از صد قلم هم عبور کند؛ وسایلی که وجود هر یک از آنها حیاتی و سرنوشت‌ساز است.

تقریبا همه کوهنوردان معتقدند در میان تمامی تجهیزات کوهنوردی، دوتای آنها بیشترین اهمیت را دارد؛ یکی کفش کوهنوردی و دیگری کوله‌پشتی. صرف نظر این‌که در چه فصلی به کوه می‌رویم یا برنامه ما چند روز به طول می‌انجامد، این دو وسیله همراه همیشگی ما هست. فراموش نکنید برای خرید یک کوله‌پشتی به ظاهر ساده در کوهنوردی باید نکات بسیاری مانند جنسیت کوهنورد (زن یا مرد)، حجم یا همان لیتر کوله (حجم بار)، میزان وزنی که قرار است داخل کوله قرار بگیرد (وزن بار) و نوع فعالیت یا برنامه را مد نظر قرار داد.

کوله‌های مناسب خانم‌ها با آقایان به سبب تفاوت‌های فیزیکی بین این دو گروه با هم متفاوت است. میزان حجم باری که درون یک کوله می‌توان قرار داد نیز اهمیت دارد که به دو واحد مختلف لیتر یا اینچ مکعب بیان می‌شود. در واقع حجم دقیق یک کوله با واحد اینچ مکعب بیان می‌شود و به دلیل قابل فهم بودن آن برای همه گاهی از واحد لیتر هم برای بیان آن استفاده می‌شود.

حالا سوال اصلی که موقع خرید کوله پیش می‌آید این است که چه حجم کوله خریداری شود؟ حجم مناسب کوله‌پشتی به سه عامل بستگی دارد: مدت زمان برنامه، فصل اجرای برنامه و حجم وسایل کوهنورد. به عبارتی کوله یک برنامه یک روزه با کوله یک برنامه چند روزه تفاوت دارد، همان‌طور که کوله یک برنامه تابستانه با کوله یک برنامه زمستانه فرق می‌کند.

علاوه بر حجم باری که قرار است داخل کوله قرار بگیرد، وزن بار هم مهم است. کوله‌پشتی‌هایی با حجم یکسان می‌تواند برای حمل وزن‌های مختلفی از بار طراحی شده باشد. شرکت‌های معتبر معمولا حداکثر وزن قابل تحمل توسط کوله را در دفترچه یا برگه معرفی محصول قید می‌کنند. البته حداکثر وزن مشخص شده به این معنا نیست که مثلا اگر وزن بیشتری داخل کوله قرار دادیم کوله پاره شود بلکه به معنی این است که دیگر کوهنورد آن احساس راحتی را با آن کوله‌پشتی نخواهد داشت و دیگر سیستم طراحی کوله برای انتقال وزن به روی بدن به صورت صحیح جوابگو نخواهد بود.

نکته دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد نوع برنامه‌ای است که کوله برای استفاده در آن ساخته می‌شود. مثلا کوله‌های طبیعت‌گردی دارای جیب‌های مختلفی در اطراف آن است و در برخی مدل‌ها یک کوله کوچک به کوله اصلی متصل است که می‌شود آن را جدا کرد و در هنگام گشت و گذار در اطراف کمپ همراه خود برد. کوله‌های کوهنوردی برای حمل بار در ساعت‌های طولانی مناسب است. این کوله‌ها ظاهری کشیده‌تر دارد و جیب‌های کمتری در اطراف آن وجود دارد. کوله‌های فنی و آلپی کشیده‌ترین شکل را دارد و گاهی در اطراف آنها از جیب هم خبری نیست و برای حمل وسایلی مانند چوب اسکی، کرامپون و تبرهای یخ دارای قسمت‌های مختلف ویژه‌ای است. به صورت کلی هرچه وزن خود کوله سبک‌تر و در عین حال توان آن برای تحمل وزن بار بیشتر باشد قیمت آن گران‌تر است.

نکته آخر این‌که مجموع وزنی که یک فرد مجاز به حمل آن است برای افراد با تناسب اندام حداکثر یک سوم وزن شخص و برای افراد عادی حداکثر یک چهارم وزن فرد است. فراموش نکنید کوله‌ای که در برنامه‌های مختلف از آن استفاده می‌کنید باید دارای رنگی مخالف رنگ محیط باشد تا از فواصل دور دیده شود. در این میان استفاده از روکش کوله (کاور) با رنگ‌های مختلف پیشنهاد می‌شود. برای مثال در محیط برفی از روکش قرمز، در جنگل از نارنجی یا زرد و در شب یا محیط‌های تاریک از رنگ سفید یا روکش شبرنگ استفاده کنید. کاور کوله برای جلوگیری از آسیب به پارچه کوله ضروری است. قیمت کوله‌های موجود در بازار از 60 هزار تومان تا 650 هزار تومان متغیر است. کاور کوله هم قیمتی بین 15 تا 50 هزار تومان دارد.

کفش، مهم‌تر از کوله

اما از کوله‌پشتی مهم‌تر در کوهنوردی، کفش کوه است. در صورتی که قصد کوهنوردی داشته باشید، تهیه‌ یک کفش کوهنوردی مناسب برای شما ضروری است. کفش در تمام رشته‌های کوهنوردی، یخ‌نوردی، سنگنوردی، جنگل‌پیمایی، کوهپیمایی سبک، سنگ‌نوردی سالنی و... بدون تردید اولین و مهم‌ترین وسیله به حساب می‌آید.

در گذشته‌ای نه چندان دور فقط از کفش‌های چرمی استفاده می‌شد، اما امروزه کفش‌هایی با طرح‌های جدید و رویه‌هایی از الیاف مصنوعی و دیگر مواد نو بازار را تسخیر کرده‌اند. اگرچه این تغییرات برای راحتی و ایمنی بیشتر یک کوهنورد بوده اما وظایف و کارایی‌های یک کفش کوه در تمام این سال‌ها تغییر پیدا نکرده است. برخی از مهم‌ترین خصوصیاتی که یک کفش کوه باید داشته باشد در زیر آمده است:

ضد آب باشد، قابلیت تعریق داشته باشد، ضربه‌گیر باشد، تا حدی قابل انعطاف باشد، اصطکاک خوبی داشته باشد، محکم باشد، قابل ارتجاع باشد، مقاوم به سرما، گرما و عوامل محیطی باشد، بندها تا نزدیکی پنجه پا ادامه داشته باشد و البته تا روی پا و قوزک‌ها را بپوشاند.

امروزه در کوهنوردی صحبت از کفشی که بتوان از آن در برنامه‌های مختلف در طول یک سال استفاده کرد، کاملا بیهوده است و باید برای هر برنامه خاص کوهنوردی، کفش مخصوص آن را تهیه کرد. قابلیت فنی کفش (کوهنوردی در تابستان، صعودهای زمستانه، هیمالیانوردی، سنگنوردی، یخ‌نوردی و...)، استحکام و جنس رویه و درجه سختی زیره کفش از جمله مواردی است که در نوع کاربری کفش اهمیت دارد.

به صورت کلی کفش کوهنوردی باید یک شماره از پایتان بزرگ‌تر باشد. فراموش نکنید کفش‌های کوهنوردی استاندارد به هیچ‌وجه جا باز نمی‌کند. هشدار دیگر این‌که هیچ‌گاه برای اولین بار کفش نو را در یک برنامه سنگین استفاده نکنید.

کفش راهپیمایی برای استفاده از مسیرهای ساده، کفش کوهپیمایی برای صعود از ارتفاعات بدون برف، پیمایش کویرها و جنگل‌ها، کفش کوهنوردی برای صعودهای چند روزه سه فصل و صعودهای زمستانی یک روزه، کفش کوهنوردی سنگین یک پوش برای صعودهای زمستانه در ارتفاعات کمتر از 5000 متر، کفش کوهنوردی سنگین دوپوش برای صعود به قله‌های 7000 متری در بهار و تابستان یا صعود به قله‌های کمتر از 7000 متر در پاییز و زمستان، کفش‌های هیمالیانوردی برای صعود به ارتفاعات 8000 متری هیمالیا یا صعود به ارتفاعات بالای 7000 متر در زمستان، کفش یخ‌نوردی برای مسابقات و صعودهای سرعتی در یخ‌نوردی و بالاخره کفش سنگنوردی برای صخره‌نوردی، دیواره‌نوردی و سنگ‌نوردی داخل سالن کاربرد دارد. این گونه‌های مختلف قیمت‌های مختلفی هم دارد که ارزان‌ترین آن حدود 200 هزار تومان و گران‌ترین بیش از سه میلیون تومان قیمت دارد.

یک کوهنورد علاوه بر پوشاک مناسب (از لباس‌های ضد آب و بادگیر گرفته تا دستکش، کلاه و دیگر ملزومات) بسته به نوع فعالیتش به تجهیزات متعددی نظیر کیت کمک‌های اولیه، GPS، فندک، بادگیر اجاق، دفترچه ضد آب، دستگیره، قاشق و چنگال چند منظوره، بطری حمل سوخت، سرشعله بادگیر، بخاری جیبی، سنگ چخماخ، الکل جامد، شارژ کپسول، محافظ فلاسک، انواع چراغ قوه، پد داغ‌کننده آب، اسپری دافع حشرات، ماسک محافظ، دوربین‌های دید در شب، دوربین‌های دوچشمی و کاور کیسه خواب نیاز دارد.

منبع :خبرگزاری جام جم

برگرفته از سایت انجمن کوهنوردان ایران

رابطه کامنت گذاری با فرهنگ کوه نویسی

نوشته شده توسط : لیلا صالحی | تاریخ ارسال مطلب : .

خیلی دلم می خواست در رابطه با «همایش تحقیقی کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی در فضای مجازی» مقاله ای بفرستم با وجودی که مهلت زیادی داشت اما به جهت مشعله زیاد فرصت نوشتن دست نداد.
مطلبی را که می خواستم مورد تحقیق قرار بدم رابطه وبلاگ نویسی و فرهنگ کامنت گذاری بود و اینکه تا چه حد ما مجاز هستیم در مسائل شخصی دیگران با نوشتن کامنت دخالت و حاشیه ایجاد کنیم و حد استاندارد آن چه میزان می باشد.
حالا نمیدانم این مسئله اصلا ربطی به مقالات پیشنهادی همایش داشته یا نه.
در هرصورت دیدگاهم را نه به صورت یک مقاله تحقیقی بلکه به عنوان یک نظر شخصی در چند سطری می نویسم.
زمانی که خواستم وبلاگ نویسی را شروع کنم با خودم عهد بستم که وارد حاشیه با کسی نشوم فقط از حق و حقیقت دفاع کنم (البته اگر حق و حقیت را بشناسم) تحت تاثیر کسی نظرات سوء واقع نشوم و اجازه ندهم دیگران با انتقادهای مخرب خود، مسیر و روند کارم را انتخاب کنند.
با این تفکرات کارم را آغاز کردم و خوشحالم که تا به امروز وارد بحث های بی مورد نشدم اما عاملی که باعث شد این مطلب را برای تحقیق انتخاب کنم، کامنت هایی بود که در وبلاگ سایر دوستان نسبت به هم می خواندم و با خود می گفتم آیا ما چون در دنیای مجازی هستیم و در وبلاگهایمان قسمتی به نام «نظر خواهی» وجود دارد، مجازیم هر حرفی را به نام آزادی بیان بزنیم؟ شخصیت افراد را تخریب کنیم؟ برنامه هایشان را به حاشیه بکشیم؟ از سخنان هجو و توهین آمیز استفاده کنیم؟
براستی این موارد کمک به فرهنگ کوه نوردی و کوه نویسی ست؟ آیا راه هایی دیگری برای ابراز پیشنهادات و انتقادات ما وجود ندارد؟
البته شاید اشخاصی که اینگونه با مسائل برخورد می کنند دلایل و اهدافی برای کار خود داشته باشند اما راستش برای من اصلا مفهوم نیست به دلایل ذیل:
1- چون اولین هدفم برای شروع وبلاگ نویسی ارتقاء فرهنگ کوه نوردی بوده و دیدگاهم به مسائل کوه سنتی می باشد و اصلا بعضی از رفتارهای اخیر برایم قابل هضم و درک نیست.
2 - تا بر موضوعی اشرافیت کامل نداشته باشم نمی توانم نظر بدهم و یا اشخاص را به باد انتقاد بگیرم.
3- برای قلم ارزش قائلم و حاضر نیستم به هر بهانه و دلیل از قدر و اعتبار آن کم کنم.
4- معتقدم هر کسی در این عالم دو نوع زندگی دارد، زندگی شخصی و زندگی اجتماعی و اگر چه مجزا از یکدیگرند اما هر دوی آنها به طریقی به هم ربط دارند و ما مجاز نیستیم مسائل شخصی و خصوصی افراد را در کامنت ها نمایش دهیم.

البته به بحث و تبادل آرا معتقدم و براین باورم که حقیقت شعاع ساطعه از تصادم افکار است اما هیچ یک از این اعتقادات به این معنی نیست که با کامنتهای توهین آمیز سبب تخریب روح و روان یکدیگر گردیم.
همیشه سعی نمودم اگر مطلبی در وبلاگی برایم مبهم بوده و یا احساس کردم از طریقی می توان به بهبود آن کمک نمود، در قسمت نظر خصوصی بیان کنم تا مباد بی انصافی کرده باشم.
موارد ذکر شده نظر شخصیم بود شاید به این دلیل که هر کسی را بهر کاری ساختند و نقد و انتقاد هم قلم توانایی می خواهد اما در مجموع منظورم این است که به هر بهانه ای تخریب شخصیتی نکنیم و چون مجاز به کامنت گذاری هستیم موضوعی را تحقیق نکرده به چالش نکشیم و برای قلم و افکارمان ارزش قائل باشیم.
امیدوارم در کمال سادگی با قلم قاصر خود تا حدودی اهدافم را بیان کرده باشم.

هدف از نگارش این چند سطر، وبلاگ یا شخص خاصی نبود صرفا یک نظر کلی بود.

به امید آنکه بتوانیم در دنیای مجازی بیشتر همدیگر را درک و فرهنگ کامنت گذاری را بطور صحیح آموزش و تمرین کنیم.

 

 

نیاز به نقد؛ در کوه‌نوردی، در حفاظت کوهستان

نوشته شده توسط : بهرام پورعلی بابا | تاریخ ارسال مطلب : .

نیاز به نقد؛ در کوه‌نوردی، در حفاظت کوهستان

اشاره

این مقاله نخستین بار در در فصل‌نامه‌ی کوه، شماره‌ی 67، تابستان 1391 چاپ شد که در این‌جا با کمی اصلاح و گسترش ارایه می‌شود. درآن زمان آن‌چه که مرا به نوشتن مطلبی درباره‌ی نقد واداشت، بیشتر این بود که توجه وبلاگ‌نویسان را به تعریف، ضرورت، و چگونگی نقد جلب کنم. فضای وبلاگی، برخلاف محیطی که در آن مطالب به "زیور طبع آراسته می‌شود"، ضمن آن‌که فرصت بزرگی را برای هر کس که چیزی برای طرح دارد فراهم ساخته، ساده‌گیری و آشفته‌گویی را هم بیش از پیش ممکن کرده است. در این فضا، سردبیر و ویراستار ندارید، بیشتر مواقع، کس دیگری هم نیست که مطلب شما را بازخوانی کند، ایرادهای آن را بگیرد، یا ویرایش نگارشی کند. به این علت، ممکن است که نوشته‌ای پراشتباه از جنبه‌ی مضمون، یا پر غلط از جنبه‌ی آیین نگارش، یا مغرضانه، با سوگیری، پیش‌داورانه، سطحی‌نگرانه، نادقیق، نامرتبط، و پراکنده‌گویانه هم منتشر شود.

بر این عقیده‌ام که در این محیط پر مطلب و پر اطلاعات، وبلاگ‌نویس وظیفه دارد که کار خود را جدی بگیرد؛ پیش‌نویس خود را چند بار بخواند، اگر امکانش را دارد با کس دیگری مشورت کند، و در هر صورت در زدن دکمه‌ی "انتشار" شتاب نکند. در غیر این صورت، فقط به شلوغ‌تر شدن محیط پرداخته و کمکی به ارتقای موضوع مورد علاقه‌اش نکرده است. این نکته‌ها به‌ویژه هنگامی اهمیت دارد که وبلاگ‌نویس بخواهد وارد حوزه‌ی نقد شود؛ آیا موضوعی را که می‌خواهد نقد کند، خوب می‌شناسد؟ به‌راستی، یک موضوع یا مطلبی را می‌خواهد نقد کند یا به دنبال بهانه‌ای بوده که کننده یا نویسنده را بکوبد؟ آداب نقد را می‌شناسد؟ تا چه حد توان تفکیک داوری‌هایی را که پیشاپیش از فاعل یک امر داشته، از عمل کنونی او که قرار است نقد شود دارد؟ اساسا آیا هدفی را برای خود تعریف کرده، یا فقط برای سرگرمی وارد فضای مجازی شده است؟

خرداد 1393

 

 

 

طرح موضوع

زندگی عمل اندیشیدن است. این گفته‌ی ارسطو را هر طبیعت‌پیمای جدی و هر کنشگر (فعال) محیط زیست، می‌تواند آویزه‌ی گوش و دستور کار خود قرار دهد. اندیشه و عمل، ارتباطی تنگاتنگ و دیالکتیک دارند و تصور یکی بدون دیگری ناممکن است. هیچ کنشگر فعالیت‌های اجتماعی (در این جا: کوه‌پیمایی و حفاظت کوهستان) نمی‌تواند بی اندیشه‌ورزی به هدف خود دست یابد، و مطالعه و پژوهش‌های هیچ اندیشمندی بی آن که در پهنه‌ی اجتماع و با سنگ "دانش همگانی" و آزمون، محک بخورد نمی‌تواند تاثیری مشخص در روند فرهنگ جامعه داشته باشد. نقد عمل و اندیشه، می‌تواند هموار کننده‌ی راه کنشگران و روشن کننده‌ی افق اندیشگی اندیشه‌ورزان باشد.

ثبت رخدادها همراه با اظهار نظر پیرامون آن‌ها، دیدن و  بیان کم و کاست‌های جامعه و جهان بزرگ‌تر "زیست‌سپهر"، تشخیص کیفیت و تمیز دادن کار با ارزش از کارهای کم ارزش یا صرفا کمّی، بررسی تاثیر منفی یا مثبت اشخاص بر جامعه‌های انسانی و غیرانسانی، ارزیابی سود و زیان رفتارها و اقدام‌های اجتماعی، کمک به ارتقای بینش همگانی، و کمک به حفظ داشته‌های ارزشمند طبیعی و فرهنگی... از جمله وظیفه‌های منتقد است. هیچ کنشگر و نظریه‌پرداز و دانشمندی نمی‌تواند خود را بی نیاز از نگاه انتقادی بداند و از این رو آشنایی با تعریف ها و مبانی نقد، همگان را به کار آید.

از آن جا که من، هم به کوه‌نوردی و هم به موضوع محیط زیست علاقه دارم (و البته هر دو را به هم مربوط می دانم) و از سوی دیگر در هر دو مقوله، چالش های اصلی را مرتبط با موضوع‌های اجتماعی می‌دانم، در این یادداشت کوشیده‌ام تعریف‌هایی از "نقد" به دست دهم و ارزش آن را در ارتقای کیفی دو موضوع بیان کنم؛ به همین دلیل در متن، بحث‌های مربوط به کوه‌نوردی و محیط زیست در هم ادغام شده‌اند.

 

تعریف نقد

در زبان فارسی، "نقد کردن" جز آن که به معنای تبدیل کردن یک جنس یا سند به پول حاضر و آماده است، به معنای نکته‌سنجی و خوب و بد کردن نیز هست. در زیر، چند تعریف نقد را در این معنا که برابرنهاد واژه‌ی انگلیسی  critique یا criticism  است، همچنین چند نقل قول از صاحب نظران واژه‌شناسی، جامعه‌شناسی و فلسفه را درباره‌ی انواع نقد و هدف‌های آن، با هم می‌خوانیم:

 1- نقد؛ جدا کردن درم‌ها و نظر کردن در آن‌ها تا سره از ناسره شناخته شود، بهین چیزی برگزیدن. (لغت‌نامه‌ی دهخدا)

 2- نقد؛ تمیز دادن خوب از بد، آشکار کردن محاسن و معایب سخن، انتقاد کردن اثری علمی یا ادبی. (فرهنگ معین)

 3- نقد ادبی که از آن می‌توان به سخن‌سنجی و سخن‌شناسی نیز تعبیر کرد، عبارت است از شناخت ارزش و بهای آثار ادبی و شرح و تفسیر آن به نحوی که معلوم شود نیک و بد آثار چیست و منشأ آن‌ها کدام است [...] نقد و نقادی که عبارت از سنجش و ارزیابی و حکم و داوری درباره‌ی امور است، البته اختصاص به ادبیات ندارد؛ [...] فلسفه و تاریخ و انساب و لغت و [...] فنون هنر نیز [...] حاجت به نقد و نقادی دارند و تشخیص مراتب و درجات آثاری که بدان هنرها مربوط است، همه محتاج ناقدان بابصیرت است.(عبدالحسین زرین کوب، نقد ادبی، انتشارات امیرکبیر، چاپ پنجم، 1373، ص 9)

 4- لازم است که تلاش کنیم تا جامعه‌شناسی، به منزله‌ی نظریه‌ی انتقادی، به نحو مطلوب به ضرورت‌ها و وظایف خود عمل کند. دنیای اجتماعی همچون یک پدیده‌ی "موجود" نیست، بلکه ایجاد کننده‌ی سوال‌هایی می‌باشد. یکی از این سوال‌ها این است که چه نوع دگرگونی‌های اجتماعی امکان پذیر یا مطلوب است و کوشش ما برای رسیدن به آن‌ها چگونه باید باشد؟ (آنتونی گیدنز، درآمدی انتقادی بر جامعه‌شناسی، ترجمه: لیلا پیروزمند، انتشارات فردوس، 1385، ص183)

 5- فارغ از این که منتقد چه شیوه‌ای را به کار می بندد، می‌توانیم نقد را به سه گروه کلی تقسیم کنیم: توصیفی، روشنگر (تفسیری)، و ارزش گذار. (برنا موران، نظریه های ادبیات و نقد، برگردان: ناصر داوران، انتشارات نگاه، 1389، ص 351)

 6- فرو شکستن مرزهای شعب گوناگون دانش، یکی از دستاوردهای تفکر انتقادی جدید است. (کریستوفر نوریس، از پیشگفتار بر کتاب رابرت هولاب با عنوان: یورگن هابرماس، نقد در حوزه‌ی عمومی، ترجمه: حسین بشیریه، نشر نی، 1375، ص18)

 7- اندیشه‌ی انتقادی به معنای [...] ایراد گرفتن نیست، بلکه به معنای تجسس است. کلمه‌ی "نقد" (critique) که محور معرفتی فلسفه‌ی کانت است، از ریشه‌ی یونانی krinein به معنای تفکیک کردن مشتق می‌شود. ولی از آن جا که کلمه‌ی crisis هم از همین ریشه مشتق می شود، پس می‌توان گفت که عقل انتقادی عقلی است که ایجاد کننده‌ی بحران است و روشنفکر نیز به عنوان نماینده‌ی عقل انتقادی در جامعه بحران‌ساز است. شاید به همین دلیل بتوان گفت که روشنفکر با ایجاد بحران در مفاهیم، هنجارها و معیارهای اجتماعی، راه را برای بحث و گفتگوی دمکراتیک و تمرین دمکراسی هموار می کند. [...] روشنفکر، فردی متعهد و مسوول است و روشنفکری هم‌زمان تعهدی اخلاقی و مسوولیتی اجتماعی است. تعهد اخلاقی روشنفکر، در قبال پرسش انتقادی است که او از خود و از جامعه‌اش می کند [...]. برای روشنفکر، عشق به اندیشه به معنای حضور دائمی در جهان و در کنار انسان ها است. یعنی به عبارتی روشنفکری در این جمله‌ی معروف ارسطو خلاصه می شود که «زندگی عمل اندیشیدن است». (رامین جهانبگلو، بین گذشته و آینده، نشر نی، 1384، صص 268 و 272)

 8- آموزگاران و خودگماشتگانِ همه‌دانی هستند که به دانش اندک خود خرسندند، یا درباره‌ی مطلبی که هیچ نمی‌دانند به خود می‌بالند که بسی می‌دانند [...] هر کس که بداند که نداند از همه داناتر است. سقراط گفت: «یک چیز را خوب می دانم، و ان این است که هیچ نمی‌دانم.» [...] پرسش کنندگان همیشه خطرناک‌ترین افرادند. پاسخ دادن خطر زیادی ندارد. یک سوال می‌تواند بیش از هزار جواب خطرآفرین باشد. (یوستین گُردِر، دنیای سوفی، داستانی درباره‌ی تاریخ فلسفه؛ ترجمه: حسن کامشاد، انتشارات نیلوفر، چاپ یازدهم، 1387، ص 83)

 9- در جهان امروز منقد دارای وظیفه‌ای آموزشی (پداگوژیک) و اخلاقی نیز هست. منقدین [...] باید معلومات و دانش و آگاهی مردم را افزایش دهند، به کار توضیح و تشریح و توجیه بپردازند [...] سنجش و ارزیابی کار را از دید خود به آنان عرضه دارند و ایشان را به داوری بخوانند و تشویق کنند، ذوق و سلیقه‌شان را پرورش دهند، بی آن که ذوق و سلیقه‌ی خود را به آنان بقبولانند، و این همه مانع آن نیست که نظر شخصی خویش را نیز بگویند. (جلال ستاری، در قلمرو فرهنگ، نشر ویس، 1366، ص91)

 چرا نیاز به نقد داریم؟

(توضیح: شماره ها، به نقل قول های بالا ارجاع دارد.)

مشکل اصلی ما، در  کوه‌نوردی و در موضوع حفاظت کوهستان و دیگر پهنه‌های محیط زیست، مشکل اجتماعی است و نه دشواری‌ها و ریزه کاری های فنی- تخصصی. در کوه‌نوردی، کشور ما نه کمبود محیط‌های کوهستانی دارد و نه فقر  ژرف مالی و کمبود چشمگیر امکانات. فدراسیونی با حدود هفتاد سال پیشینه، ده‌ها هیات و  صدها گروه کوه‌نوردی، ده‌ها هزار کوه‌پیما و کوه‌نورد، و توان مالی که امکان اجرای هزاران برنامه‌ی ریز و درشت داخلی و ده‌ها برنامه‌ی خارجی را در سال می‌دهد...  امروزه می‌بایست پشتوانه‌ی حرکت‌های کیفی پرشمار، و برکشنده‌ی نام ایران در جهان کوه‌نوردی باشند. اما، کوه‌نوردی ما همچنان در مدار صعودهای تکراری می‌گردد و به جای توجه به ارتقای کار، اساسا کمّیت‌گرایی را به اخلاق چیره‌ی خود بدل ساخته است.

این فضا، نیاز به نقد دارد تا بتوانیم با "سره و ناسره کردن"(1) کارهای کوه‌نوردی، به بهتر ساختن جایگاه کوه‌نوردی کشورمان در جهان (و به حفاظت کوه‌هامان) کمک کنیم. همه‌ی آنانی را که دستی در کوه‌نویسی دارند، با کمی ساده‌گیری می‌توان گروه نخبگان یا روشنفکران کوه‌نوردی خواند که وظیفه‌ی «بحران‌سازی»(7) در فضای راکد کنونی یا دگرگون سازی بینش مسلط را دارند. همان‌گونه که یوستین گُردر گفته است(8)، اگر می خواهیم بیشتر بدانیم (و با این دانسته ها، به پیشرفت دست یابیم) باید پرسشگری کنیم؛ این وظیفه‌ی کوه‌نویسان است که برای مثال از مدیران «خودگماشته و همه‌دان» بپرسند: با این همه هزینه و این همه ادعا، کوه‌نوردی کشور را به کجا رسانده‌اید؟! کافی است بدانیم که کوه‌نوردان ایرانی (به جز یک مورد در برودپیک، سال های 88 و 90) هیچ صعود نویی روی کوه‌های بلند خارج از کشور انجام نداده و هیچ رکوردی که قابل طرح در محافل کوه‌نوردی جهان باشد، ثبت نکرده‌اند (مورد برودپیک هم در مقیاس جهانی، یک کار متوسط بوده است). رکورد شکنی در ورزش هم مانند «فرو شکستن مرزهای شعب گوناگون دانش»(6) نیازمند تفکر انتقادی است.

 لوازم نقد

برای آن که خوب نقد کنیم، نخست باید موضوع مورد نقد را خوب بشناسیم. کوه‌نوردی فعالیتی است تجربی، و به همین دلیل منتقد این رشته باید کوه‌نوردی کرده باشد و کلیات این فعالیت را به تجربه لمس کرده باشد. اما، این دلیل نمی‌شود که توقع داشته باشیم منتقد در هر بابی که قصد سخن گفتن دارد، خبره‌ی آن زمینه باشد. به ویژه خطا است اگر  برای بستن دهان منتقد، از  او  "مدرک رسمی" (مثلا مدرک مربیگری، یا از آن بدتر: مدرک تحصیلی) مطالبه کنیم؛ در واقع خود این مدرک‌گرایی از چیزهایی است که باید از آن دوری کرد! نه تنها نقد پذیری، بلکه نقادی هم نه امری تخصصی، بلکه از نوع حقوق عمومی است که همگان می‌توانند وارد آن شوند. از سوی دیگر، باید یاد بگیریم که به سخنان منتقد توجه کنیم و پاسخ پرسش‌ها و بحث‌های او را بدهیم و نه آن که شخصیت او را زیر سوال ببریم یا به نقطه‌ضعف‌های احتمالی او در زمینه‌هایی که ربطی به بحث مشخص او ندارد، بپردازیم. ایجاد فضای شنود و گفت، پرسشگری، و تمایل به بازنگری و اصلاح دیدگاه‌ها، از هدف‌های اصلی منتقد و شخص انتقاد شنو است.

منتقد خوب، باید جریان‌های روز کوه‌نوردی را پی‌گیری کند؛ با دست اندر کاران این فعالیت رفت و آمد و مراوده داشته باشد؛ با سازمان‌های کوه‌نوردی ارتباط پیوسته داشته باشد؛ و خلاصه با «حضور دائمی در جهان و در کنار انسان‌ها»(7) رویدادهای این سپهر، رویکردهای فعالان آن، و عامل‌های موثر بر آن را بشناسد. بخش مهمی از این شناخت، با مطالعه به دست می‌آید؛ بنا بر این منتقد جدی، پیوسته در کار خواندن خواهد بود و از این نظر، چونان یک پژوهشگر است. شاید بتوان گفت که برای نوشتن یک خط نقد لازم است یک صفحه مطلب خواند؛ به ویژه اگر منتقد بخواهد از «توصیف» ساده‌ی یک اثر یا یک رویداد گذر کند و به «تفسیر و ارزش‌گذاری»(5) آن برسد.

منتقد نباید خود را گرفتار تعصب و پیش‌داوری سازد، بلکه باید با بلندنظری و «بصیرت» به «سنجش و ارزیابی امور»(3) بپردازد. کسانی که با یک پیش فرض و برای رسیدن به مقصودی تعیین شده به کند و کاو در یک اثر یا رویداد می‌پردازند، نه منتقد که یک ستیزه‌جو هستند و به جای دیدن «محاسن و معایب»(2) کار، فقط عیب‌ها را خواهند دید. درخشان ترین آثار فرهنگ فارسی، در بردارنده ی سخنانی زرین در نکوهش این گونه نگاه است: کمال سرّ محبت ببین نه نقص گناه / که هر که بی هنر افتد نظر به عیب کند (حافظ) و یا: خشک کامی و تعصب خامی است / تا جنینی، کار خون‌آشامی است (مولوی). نادر ابراهیمی می‌گوید: «سخت‌ترین انتقادها اگر با شقاوت همراه نباشد، آن‌طور نمی‌کوبد که مرمت‌ناپذیر باشد» (چهل نامه‌ی کوتاه به همسرم، نامه‌ی سی و پنجم).

  نتیجه‌ی نقد

ارتقای بینش و «پرورش ذوق و سلیقه‌ی مردم»(9) را می‌توان مهم‌ترین کارکرد یک نقد خوب دانست. در کوه‌نوردی، برنامه‌های بزرگ و پرهزینه‌ای به خرج ملت اجرا شده که تا کنون به علت کمبود نقد، آن‌ها را به عنوان برنامه‌هایی با ارزش جهانی و آسیایی جا زده اند. نه تنها مردم عادی، بلکه بیشتر کوه‌نوردان هم در این فضای ساختگی که مناسب برای بودجه گیری است، به تحسین‌کنندگان صِرف «برنامه‌های بزرگ» و به مشتاقان حضور در «اکسپدیشن»‌هایی بدل شده‌اند که در واقع چیزی جز "صعودهای تجاری" (صعودهایی با خرید خدمات از شرکت‌های گردشگری) نیستند.

در مورد محیط‌های کوهستانی که از ارزنده‌ترین زیست‌بوم‌های کشور هستند، طرح‌های عمرانی بی‌ملاحظه مانند راه‌سازی و کشیدن خط لوله و سدسازی و احداث تله‌کابین (که آن‌ها هم در درجه‌ی اول مناسب بودجه گیری هستند)  در فضایی پرمغالطه، به عنوان طرح‌های ضروری برای اقتصاد کشور قلمداد شده اند. هر دوی این موردها، با نقد و بررسی آزاد اندیشانه می‌توانند به چالش کشیده شوند و به اصلاح دیدگاه مردم بیانجامند.

 پایان سخن؛ اشاره هایی از محمد نوری

کوه‌نورد برجسته و دوست خوبم محمد نوری، نکته‌های ارزنده‌ای را درباره‌ی نقد به من یادآور شده است، که دریغ دارم به گوشه‌هایی از آن اشاره نکنم:

نقد، سلاح اصلاح است. مهم‌ترین هدف از آزادی بیان و نقد، اصلاح طرف مقابل نیست، بلکه رشد آگاهی‌های اجتماعی، فرهنگی و ورزشی است. آن کس که نقد می‌کند، اندیشه‌ی خود را به داوری می‌گذارد و از واکنش دیگران پاسخ خود را می‌گیرد، و دیگرانی که ناظر این رویارویی اند، با خواندن یا شنیدن این چالش به درک و آگاهی بالاتری می‌رسند. در جامعه‌ی کنونی ما، گاه اعتبار نقد را (برخلاف گزاره‌های علمی) وابسته به اعتبار فرد یا گروه نقد کننده می‌سازند، اما درست آن است که موضوع "انگیزه‌های نقد" را که کم‌تر قابل تببین است، از ارزیابی و اعتبارسنجی نقد جدا کنیم.

ما، برای رشد و پویایی و حرکت رو به جلو نیاز به نقد، سنجش، و ارزیابی وضع موجود داریم. انتقادپذیری، برای ساختارهای مردم‌سالار و پاسخ‌گو یک نیاز است، و اگر کسی – حتی مدیران منتخب یک سازمان، یا یک تشکل با سابقه و خوش نام- خود را بی‌نیاز از نقد تلقی کند، مطمئنا از نگرش مردم‌سالارانه منحرف شده است. انتقاد حق مسلم هر عضو یک تشکیلات، برای نظارت بر مدیریت آن تشکل و جلوگیری از انحراف آن از چارچوب اساسنامه و هدف‌ها و وظیفه‌ها است. اگر نقد پذیر هستیم و رویکردی آگاهانه به آن داریم، باید فضایی برای امنیت نقد ایجاد کنیم تا موافقان و مخالفان فرصت بحث و چالش بیابند.

مدارای ظاهری با منتقد، و مخالفت نهانی با نقد را هرگز به خود راه ندهیم؛ اگر منتقد حقیقت را گفته است، نقاط منفی و ضعف‌های خود را بازشناسیم و در رفع آن‌ها بکوشیم. انتقاد سیاه و منفی یا از سر عناد را نیز آگاهان خواهند شناخت، و در داوری جامعه، خود نوعی تبلیغ مثبت برای ما خواهد بود.

 

 

مقاله منتشر شده در همایش فضای مجازی کوهنوردی - نویسنده مقاله : عباس محمدی (وبلاگ دیده بان کوهستان )

 

جت استریم چیست؟

نوشته شده توسط : بهرام پورعلی بابا | تاریخ ارسال مطلب : .

 


 

تاکنون چندبار در طوفان‌های مهیب (به اجبار) کوهنوردی کرده‌اید؟
اگر ذکر می‌کنم (به اجبار) به این دلیل است که ورزش کوهنوردی باید در وضعیت هوای معتدل انجام پذیرد تا موفقیت‌آمیز و لذت‌بخش باشد. ولی چون پیش‌بینی وضعیت هوا هیچگاه صددرصد نیست و احتمال تغییر آن همواره وجود دارد، به طور اجتناب‌ناپذیر اکثر ما کوهنوردان به طوفان‌های مهیب در طول دوران کوهنوردیمان برخورده‌ایم.
«جت‌استریم» واژه‌ای است که در چند سال اخیر به کرات به گوشمان خورده است و معمولاً نام آن را مترادف با نام قله مشهور K2 شنیده‌ایم.
این که این پدیده هواشناسی چیست و آیا در کشور ما نیز به وقوع می‌پیوندد یا نه، سئوالاتی بود که مدت‌ها ذهن مرا به خود مشغول کرده بود که پاسخ آن را با آشنا شدن با دوستی فرهیخته و علاقمند به مسائل علمی دریافت نمودم.
ایشان با تحقیق و ترجمه چند متن معتبر (رسانه‌های خارجی) پاسخ سئوالات مرا در قالب مقاله‌ای که ملاحظه خواهید فرمود، دادند که بدینوسیله کمال سپاس و تشکر را از این دوست عزیز و جدیدم، آقای محمد اسماعیلی ابراز می‌نمایم.
امیدوارم شما هم با خواندن این مقاله پاسخ سئوالات خود را در این زمینه به دست‌آورید.

ذبیح الله حمیدی

برای مطالعه مقاله به ادامه مطلب مراجعه کنید

انتشار کتاب "کاربرد گره در کوهنوردی" به قلم " رضا زارعی "

نوشته شده توسط : بهرام پورعلی بابا | تاریخ ارسال مطلب : .

رضا زارعی در وبلاگ خود خبر از انتشار کتاب کاربرد گره ها در کوهنوردی را داده است .این در معرفی کتاب اینگونه نگاشته است : 

در آموزش کوهنوردی بندرت موضوعی نظیر گره در خور بحث و گفتگو است. بهترین و مناسب ترین روش استفاده ازگره کدام است؟ در کجا و به چه طریقی گره باید به نحو مناسب مورد استفاده قرار گیرد؟ از آنجایی که تعداد گره های ضروری برای استفاده در کوهنوردی محدود است، در اینجا بحث را برروی مطلبی متمرکز می کنیم که در حیطه آموزش ما قرار دارد و دارای کاربرد زیادی می باشد. موضوع مهم آگاهی از شرایطی است که گره ها بطور موثر مورد استفاده قرار می گیرند.

 

پس از تلاش برای چاپ کتاب "کاربرد گره در کوهنوردی" که بدلیل نابسامانی بازار نشر بی نتیجه مانده بود و قصد انتشار آن در فضای مجازی را داشتم، با لطف دوستم میرعلی هاشمی و همینطور مدیریت انتشارات سنایی سرانجام موفق به تکمیل کار چاپ و انتشار این کتاب شدم. کتاب فوق که در دو فصل به آموزش گره های کاربردی در کوهنوردی می پردازد در قطع جیبی به چاپ رسیده و پس از پشت سر نهادن مرحله چاپ جلد در بهار به بازار خواهد آمد.

پیشاپیش از لطف دوستانی که در تکمیل و انتشار این کتاب مرا یاری نمودند سپاسگذارم.

 

 

منبع : کوه قاف ( رضا زارعی )

کتاب " وحشت برفراز علم کوه" به چاپ رسید

نوشته شده توسط : بهرام پورعلی بابا | تاریخ ارسال مطلب : .

 
 
کوهنوردی هرچند به ظاهر صعود به قلل مرتفع نشان داده می شود ولی از سویی دیگر فرود به اعماق وجود انسان محسوب می شود.
کتاب وحشت بر فراز علم کوه مجموعه ای است از گزارشهای کوهنوردی. این گزارشها را کوهنوردان حرفه ای و پرسابقه ننوشته اند و اساسا فلسفه وجودی کتاب نیز در همین نکته نهفته است. یکی از اهداف کتاب رساندن این پیام است که کوهنوردی بر خلاف اسمش آنچنان که فکر می کنیم خشن و پرزحمت نیست بلکه اگر به طور اصولی و از راه درستش شروع کنید می تواند ورزشی بسیار لطیف و دلنشین باشد.
کتاب وحشت بر فراز علم کوه نوشته آقایان منوچهر سلطانی و سیامک اخطاری در تیراژ 1000 جلد توسط انتشارات یادواره کتاب  به چاپ رسیده است.
 
 
 
 
 
 
 
   منبع : کوه قاف  ( رضا زارعی )

 

گفتگوها